Web Sitesi Yaptırmadan Önce Ajansa Sorulması Gereken 10 Soru
Teklifleri fiyata bakarak karşılaştırmak en sık yapılan hata. Aynı rakamın arkasında çok farklı işler olabilir. Bu 10 soru, teklifler arasındaki gerçek farkı ortaya çıkarır.
Üç ajanstan teklif aldınız. Biri 15 bin, biri 40 bin, biri 90 bin lira dedi. Hangisi doğru fiyat?
Bu sorunun cevabı yok, çünkü üçü de muhtemelen farklı işlerden bahsediyor. Teklifleri karşılaştırılabilir hale getirmenin tek yolu, herkese aynı soruları sormak. Aşağıdaki 10 soru tam olarak bunun için.
1. Alan adı ve hosting kimin adına kaydedilecek?
Doğru cevap: sizin adınıza. Erişim bilgilerinin teslimde size verileceği ve sözleşme bittiğinde devir için ek ücret istenmeyeceği yazılı olmalı. Bu konuyu ayrı bir yazıda detaylıca ele aldık.
2. İçerikleri kendim güncelleyebilecek miyim?
Yönetim paneli var mı, hangi alanları düzenleyebiliyorsunuz, teslimde eğitim veriliyor mu? Panel olmayan bir sitede her yazı değişikliği için ajansa bağımlı kalırsınız — ve bu genelde ücretlidir.
3. Tasarım özel mi, hazır tema mı?
İkisi de meşru seçenektir; sorun, hazır temanın özel tasarım fiyatına satılmasıdır. Hazır tema kullanılacaksa hangi tema olduğunu ve lisansın kimin adına alınacağını sorun.
4. Kaç sayfa dahil, fazlası ne kadar?
Teklifte sayfa sayısı yazmıyorsa proje ortasında sürpriz çıkar. "Kurumsal site" ifadesi 5 sayfa da olabilir 25 sayfa da. Sayfa listesini teklife yazdırın.
5. Teslim süresi ne kadar ve gecikirse ne oluyor?
Net bir tarih isteyin. Ayrıca sizden beklenen içerik, logo ve görsellerin ne zamana kadar teslim edilmesi gerektiği de yazılı olsun — gecikmelerin çoğu buradan kaynaklanır.
6. Kaç revizyon hakkım var?
Sınırsız revizyon sözü genellikle gerçekçi değildir. Makul bir sayı (örneğin tasarım aşamasında 2-3 tur) ve sonrasının nasıl ücretlendirileceği baştan konuşulmalı.
7. SEO altyapısı derken tam olarak ne yapılıyor?
Bu soruya verilen cevap, karşınızdakinin ne bildiğini anlamanın en hızlı yoludur. Beklediğiniz cevap: başlık ve meta etiketleri, başlık hiyerarşisi, site haritası, robots.txt, yapısal veri, mobil uyum, sayfa hızı, Search Console kurulumu. "Google'da birinci yaparız" cevabı geldiyse dikkatli olun; kimse sıra garantisi veremez.
8. Site hızı için ne yapılıyor?
Görsellerin WebP'ye dönüştürülmesi, gereksiz script yüklerinin temizlenmesi, önbellekleme. Teslimde PageSpeed Insights mobil skorunun paylaşılmasını isteyin.
9. Teslim sonrası destek ne kadar süreyle ve neleri kapsıyor?
Ücretsiz destek süresi ne kadar, hangi işler kapsam içinde, hangileri ek ücretli? "Küçük düzenleme" tanımı belirsizse sonradan tartışma çıkar.
10. Yedekleme nasıl yapılacak?
Otomatik yedek var mı, hangi sıklıkla, yedekler nerede tutuluyor ve bir kopyası size veriliyor mu? Sitenin bir kopyası kendi elinizde olmalı.
Bonus: referanslarını arayın
Ajansın verdiği referans listesindeki iki firmayı arayıp tek bir soru sorun: "Teslimden sonra ulaşabildiniz mi?" Alacağınız cevap, tekliflerdeki maddelerin çoğundan daha bilgilendiricidir.
Bu soruların cevaplarını yan yana yazdığınızda tekliflerin neden farklılaştığını görürsünüz. Genelde en ucuz teklif en pahalıya patlayandır — çünkü eksik kalan her madde sonradan ek fatura olarak döner. Fiyatın nasıl oluştuğunu bu yazımızda ayrıca anlattık.
Projenizi konuşmak isterseniz bize ulaşın; bu 10 sorunun hepsini yazılı olarak cevaplıyoruz.